Alles wat je moet weten over de Tsjechische granaat

De Tsjechische granaat is nog zo'n onbetwist juweel van de Tsjechische Republiek. Hij siert het menselijk leven al sinds de oudheid. Zijn prachtige kleur, glans en transparantie worden vandaag de dag nog steeds zeer gewaardeerd. Wat is een granaat eigenlijk? Welke ontwikkeling heeft hij doorgemaakt in de Tsjechische geschiedenis? En wat symboliseert hij? We zullen dit kort bekijken in de volgende alinea's. 

Wat is een granaat?

Een granaat is een kubisch mineraal. Er zijn 16 soorten, elk met zijn eigen chemische samenstelling, kleur en waarde. Vandaag zullen we het vooral hebben over pyroop, oftewel de Tsjechische granaat. De naam pyroop komt van het Griekse woord "pyropos", wat "vuurachtig" betekent. Deze prachtige edelsteen heeft de kleur van duivenbloed, is transparant, kleurvast en bestand tegen zuren en hoge temperaturen. 

Hoe hij er in de natuur uitziet

Pyroop, oftewel de Tsjechische granaat, is wereldwijd populair, maar zijn bakermat ligt hier, op het grondgebied van de Tsjechische Republiek. Het is een kleine edelsteen die in de vorm van afgeronde korrels in rivierzand wordt gevonden. De korrels hebben meestal een diameter van 2 - 3 mm, zelden 5 mm en heel zelden 8 mm. Hij wordt ook uit de grond gewonnen in het gebied van het Boheems Middelgebergte (České středohoří). Daar kan uit 160 ton aarde tot 2,5 kg granaat met een grootte van 2 tot 8 mm worden gehaald. Granaatafzettingen bestaan over de hele wereld, maar de Tsjechische is het mooist vanwege zijn kleur, glans en helderheid.

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-1

Onbewerkte Tsjechische granaatkorrels

Granaat in de geschiedenis

De donkerrode steentjes werden al in de oudheid bij toeval door mensen verzameld. Hun vindplaatsen, van de Pyreneeën tot de Kaukasus, zorgden voor hun brede verspreiding. In de periode van de Grote Volksverhuizing (5e - 8e eeuw n.Chr.) was het een lucratief exportartikel. Men bewonderde ze om hun schoonheid, maar ook om hun hardheid en hittebestendigheid. Granaatkorrels zijn ook klein en glad genoeg. Daarom hoefden ze niet extra bewerkt te worden en konden ze direct worden ingelegd in bekers, sieraden, kleding, zwaard- en dolkschedes, fournituren en andere voorwerpen van toegepaste kunst.

Na de 8e eeuw n.Chr. nam de populariteit van de granaat af, maar hij beleefde zijn renaissance in de barok, in de tijd van keizer Rudolf II, die de slijpers van glas en edelstenen ondersteunde.

Maria Theresia (18e eeuw) verbood de export van onbewerkte Tsjechische granaat buiten de grenzen van de Boheemse landen en vestigde daarmee een monopolie op de verwerking van pyroop, exclusief voor Tsjechische goudsmeden.

De meeste bewaarde sieraden dateren uit de 19e en de eerste helft van de 20e eeuw. In die tijd werd granaat overvloedig gecombineerd met goud, koper, zilver en kristal.

De grootste collectie onbewerkte en artistiek bewerkte pyroop uit de gehele geschiedenis van de Boheemse landen bevindt zich in het Nationaal Museum in Praag.

De Tsjechische Republiek houdt tot op de dag van vandaag het monopolie op de verwerking van granaat vast. Tsjechische sieraden met granaten sieren de belangrijkste en grootste persoonlijkheden ter wereld, waaronder paus Johannes Paulus II, Michelle Obama, Jacques Chirac...

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-2

Tsjechische granaat en traditionele sieraden

Granaat in de industrie

Vanwege zijn eigenschappen wordt granaat ook in de industrie gebruikt, vooral vanwege zijn schurende en vuurvaste eigenschappen. Bij het slijpen ontstaan meestal hoge temperaturen en een schuurmiddel zou kunnen gaan branden, maar dat gebeurt niet bij het gebruik van granaatzand. Het is bewezen dat het afval en stof van dit slijpen onschadelijk en niet kankerverwekkend zijn. Het is dus voordelig en veilig om granaatzand/poeder als schurend element te gebruiken.

Granaatzand, poeder en korrels worden ook gebruikt in filtratieapparaten. Ze zijn namelijk zeer effectief in het opvangen van zware metalen uit water.

Granaatpoeder, zand en hele korrels spelen een grote rol bij het zandstralen van glas en metalen.

Granaat in de goud- en glasbewerking

Het meest voorkomende en belangrijkste gebruik van de Tsjechische granaat is bij het maken van sieraden en in de toegepaste kunst. Deze sieraden worden als luxueus, tijdloos en zeer populair onder alle leeftijdsgroepen beschouwd. Granaat is in de goudsmeedkunst geliefd, niet alleen vanwege zijn prachtige donkerrode kleur, glasachtige briljante glans en transparantie, maar ook vanwege de veelzijdigheid in gebruik. Het enige waar goudsmeden bij het slijpen op moeten letten, is de broosheid van de granaat.

Ook in de glasbewerking vindt de Tsjechische granaat toepassing. Hoewel niet op massale schaal, zijn er veel prachtige auteursieraden en atelierglaswerken met ingesmolten granaatkorrels. En dat niet alleen vanwege de decoratieve eigenschappen, maar ook vanwege de zeer stabiele eigenschappen en het vermogen van de granaat om enorme temperatuurschokken te weerstaan.

Granaat en zijn metgezellen

Tsjechische granaat wordt in sieraden vaak op grote schaal gebruikt. Zo komen zijn prachtige kleur, slijpvorm en helderheid tot hun recht. Hij verschijnt vaak in het gezelschap van andere edelstenen. In onze e-shop vind je pyroop in het gezelschap van almandien, dat ook een mineraal uit de granaatfamilie is, maar vaker voorkomt. Zijn korrels zijn groter en de kleur is roodbruin. Ze vormen meestal het middelpunt van het sieraad en worden omringd of aangevuld door kleinere korrels echte Tsjechische granaat.

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-3

Tsjechische granaat en almandien

De volgende toevoeging aan granaat is moldaviet. Dit is een edelsteen met een groenachtige kleur die is ontstaan door een meteorietinslag (tectiet). Het is de enige tectiet op Europees grondgebied. Hij komt in overvloed voor in het gebied van Zuid-Bohemen in de buurt van de rivier de Moldau. Net als almandien vormt hij het middelpunt van de sieraden en voegt hij met zijn zachte groenachtige kleur een contrast toe aan de bloedrode granaten.

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-4

Tsjechische granaat in combinatie met moldaviet

En als derde, de laatste toevoeging voor granaatsieraden bij ons in de e-shop zijn parels. Dit zijn natuurlijke echte parels die in combinatie met de Tsjechische granaat prachtig, luxueus en teder ogen.

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-5

Tsjechische granaat en parels

Symboliek van granaat

Zoals elk mineraal heeft ook pyroop, oftewel de Tsjechische granaat, zijn spirituele symboliek. Pyroop symboliseert bloed, vuur, passie en een zuiver hart. Het stimuleert activiteit, onderdrukt melancholie en benadrukt de adel van de drager. Het ondersteunt creativiteit en levenslust. Het symboliseert levensvreugde en vitaliteit, en stimuleert het hart en de bloedsomloop.

Of je nu wel of niet gelooft in de symboliek en de spirituele component van het mineraal, het feit is dat granaat een uitzonderlijke, luxueuze en schitterende edelsteen is die nationale trots, traditie en ongelooflijke tijdloosheid in zich draagt.

Hoe verzorg je sieraden met granaat

De verzorging van sieraden is geen hogere wiskunde, een beetje gezond verstand is voldoende. Sieraden met granaat moeten op dezelfde manier worden verzorgd als elk ander goud- en zilversieraad. Houd er rekening mee dat je door het de hele dag dragen en blootstellen aan zweet, parfum, water en temperatuurveranderingen de erosie en oxidatie versnelt.

Sieraden moeten daarom af en toe worden gecontroleerd: of er misschien een steentje loszit, of de sluiting in orde is en moet worden aangedraaid, en of het zilver moet worden gepolijst. Al deze handelingen kunnen door elke medewerker in een juwelierszaak worden uitgevoerd. We raden af om ze thuis te polijsten en schoon te maken om krassen en onnodige slijtage van het sieraad te voorkomen.

De granaat zelf is zeer bestand tegen temperatuurininvloeden en chemicaliën, maar is relatief broos, dus pas op dat je het sieraad niet laat vallen. Hiermee voorkom je barsten of het uit de zetting vallen van het granaatsteentje.

Het is ideaal om sieraden alleen bij speciale gelegenheden te dragen. Voor een diner, koffie, naar het theater, de opera, feestelijke gelegenheden, vieringen, enz. Draag ze niet tijdens het sporten, baden, slapen en andere fysieke inspanningen. Dat is niet nodig en je verlengt hiermee de levensduur van het sieraad.

Sieraden met granaat zijn tijdloos en drukken de uitzonderlijkheid uit van de gelegenheid waarbij je ze draagt. Ze drukken passie uit en worden vaak uit liefde geschonken. Ze drukken luxe uit waarmee je je wederhelft wilt omringen. Het is een traditie. Het is een nationaal juweel. Er is zoveel dat met een sieraad van pyroop kan worden gezegd. Wat jij ermee wilt zeggen, is aan jou.

alles-wat-je-moet-weten-over-de-tsjechische-granaat-6

Oorbellen met Tsjechische granaat zijn een onlosmakelijk onderdeel van de Tsjechische juwelierskunst. Ze zijn er in verschillende maten, lengtes, ontwerpen en zijn voorzien van verschillende sluitingen. Elke sluiting heeft zijn voor- en nadelen en iedereen vindt iets anders fijn. Daarom hebben we een overzicht van oorsluitingen samen met hun kenmerken voor je voorbereid. 

Typen oorsluitingen

We hebben een overzicht van de 7 meest gebruikte sluitingstypen voor je voorbereid. Laten we ze één voor één bekijken.